Παθήσεις
Τα παιδιά εμφανίζουν οφθαλμικές παθήσεις που ενδέχεται να διαφέρουν από των ενηλίκων. Πολλές από αυτές αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα εάν διαγνωστούν έγκαιρα καθώς η όραση και το οπτικό σύστημα αναπτύσσονται μέσα στα πρώτα 9 χρόνια της ζωής ενός παιδιού. Για το λόγο αυτό ο έγκαιρος προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος των παιδιών είναι πολύ σημαντικός.
Σημασία έχει η πρόληψη.
Συνιστώνται προληπτικοί παιδοφθαλμολογικοί έλεγχοι σε όλα τα παιδιά, στο πρώτο, τρίτο και πέμπτο έτος της ζωής και ανάλογα με τα ευρήματα, επανέλεγχος κάθε ένα ή δυο χρόνια.
Μείζονος σημασίας είναι ο έλεγχος του νεογέννητου στο μαιευτήριο για να αποκλειστούν συγγενείς ανωμαλίες ή κακοήθειες που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης.
Είναι το συχνότερα εύρημα της παιδοφθαλμολογικής εξέτασης. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τους βαθμούς ενδέχεται να χορηγηθούν γυαλιά. Πολύ συχνά και ειδικά τα μικρότερα παιδιά δεν συνειδητοποιούν την μειωμένη τους όραση ή δεν μπορούν να την περιγράψουν με λόγια. Αντ´αυτού μπορεί να ανοιγοκλείνουν τα μάτια, να παραπονιούνται για πονοκέφαλο ή να αποφεύγουν δραστηριότητες που τα κουράζουν. Αυτό αναπόφευκτα επηρεάζει την καθημερινότητά τους, την σχολική τους απόδοση ή ακόμη και την κοινωνική τους συμπεριφορά.
Η αμβλυωπία είναι ένα από τα πλέον συχνά παιδοφθαλμολογικά προβλήματα, το οποίο συχνά διαγιγνώσκεται καθυστερημένα λόγω της αδυναμίας του παιδιού να την επικοινωνήσει στους γονείς. Όταν το ένα μάτι έχει μειωμένη απόδοση σε σύγκριση με το άλλο για οποιονδήποτε λόγο, ο εγκέφαλος το “ξεχνάει” με αποτέλεσμα να τεμπελιάζει με το πέρασμα του χρόνου, χωρίς το παιδί να το καταλαβαίνει. Εάν η αμβλυωπία δεν διαγνωστεί, αντιμετωπιστεί και θεραπευτεί έγκαιρα – μέχρι την ηλικία των 9 ετών – η κατάσταση γίνεται μη αναστρέψιμη και η όραση του συγκεκριμένου ματιού του παιδιού μένει χαμηλή στην υπόλοιπη ζωή του.
Συχνότερη αιτία αμβλυωπίας είναι το διαθλαστικό σφάλμα και αντιμετωπίζεται με χορήγηση γυαλιών και κάλυψη – κλείσιμο του καλού ματιού για να βελτιωθεί το τεμπέλικο.
Σε περιπτώσεις σοβαρών παθήσεων όπως του συγγενούς καταρράκτη και του στραβισμού η θεραπεία πρέπει να ολοκληρωθεί πολύ νωρίτερα καθώς η αμβλυωπία που προκαλούν είναι σοβαρή και δύσκολα αναστρέψιμη.
Ένα παιδί στραβίζει όταν οι άξονες της όρασης των ματιών του δεν είναι παράλληλοι.
Ο στραβισμός μπορεί να είναι συγγενής, να υπάρχει από τη γέννηση ή επίκτητος, να εμφανιστεί δηλαδή μετά τον πρώτο χρόνο της ζωής του παιδιού.
Ανάλογα με το είδος του στραβισμού η θεραπεία επιτυγχάνεται με χρήση γυαλιών, με χειρουργείο ή και τα δύο μετά από ενδελεχή έλεγχο.
Ο στραβισμός σε ένα παιδί έχει συνέπειες τόσο στην οπτική οξύτητα όσο και στη διόφθαλμη όραση (στερεοσκοπική), την ικανότητα δηλαδή να αντιλαμβάνεται τη διάσταση του βάθους.
Είναι η φλεγμονή του επιπεφυκότα , της επιφανειακής μεμβράνης του οφθαλμού.Η αιτία μπορει να είναι αλλεργικής φύσης, μικροβιακή ή ιογενής και θεραπεύεται με το κατάλληλο κολλύριο.
Βλεφαρίτιδα είναι η φλεγμονή των βλεφάρων και αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες ξηροφθαλμίας, καθώς εμποδίζει την ομαλή λειτουργία των αδένων των βλεφάρων που είναι υπεύθυνοι για την ενυδάτωση των ματιών. Το αποτέλεσμα είναι τα μάτια να στεγνώνουν και να αποκτούν ενοχλητικά συμπτώματα ερυθρότητας και ερεθισμού. Η βλεφαρίτιδα είναι επίσης μία αιτία συχνής εμφάνισης χαλάζιων.
Το χαλάζιο είναι η τοπική διόγκωση του βλεφάρου που δημιουργείται όταν φράζουν οι αδένες του βλεφάρου.Μπορεί να είναι ιδιαίτερα επίπονο και ερυθρό και οφείλεται συχνά σε βλεφαρίτιδα.Η αντιμετώπιση στα παιδιά γίνεται με τοπική θεραπεία και ζεστά επιθέματα για όσο χρειαστεί και σπανιότερα,εάν επιμένει αρκετούς μήνες,με χειρουργική αφαίρεση.
Η απόφραξη του ενός ή και των δύο ρινοδακρυικών πόρων των ματιών έχει ως αποτέλεσμα την δακρύρροια και είναι κατά κανόνα συγγενής, εμφανίζεται δηλαδή από τη γέννηση.
Στο 90% των βρεφών με απόφραξη θα υπάρξει αυτόματη ίαση μέχρι τον πρώτο χρόνο της ζωής τους κι έτσι ακολουθείται μια συντηρητική θεραπεία μέχρι τότε.
Εάν μέχρι τη συμπλήρωση του πρώτου έτους ζωής του παιδιού δεν υπάρξει βελτίωση, τότε γίνεται χειρουργική διάνοιξη των ρινοδακρυικών πόρων, καθώς οι πιθανότητες να ανοίξουν αυτόματα ελαχιστοποιούνται μετά την ηλικία του ενός έτους.